Chức năng:

• Đóng/ngắt mạch điện cao thế

• Cách ly thiết bị khi vận hành và sửa chữa

Thiết bị chính:

• Máy cắt cao thế (Circuit Breaker – SF₆ CB)

• Dao cách ly (Disconnector)

• Dao tiếp địa (Earthing Switch)

Đặc điểm:

• Khả năng cắt dòng ngắn mạch rất lớn (kA)

• Thao tác có liên động cơ – điện

• Là thiết bị trọng yếu trong mọi ngăn lộ (bay)

Chức năng:

• Phát hiện và loại trừ sự cố nhanh chóng

• Bảo vệ thiết bị và ổn định hệ thống

Thiết bị chính:

• Relay khoảng cách (Distance Protection)

• Relay so lệch (Differential Protection – MBA, thanh cái)

• Relay quá dòng (Backup)

• Relay chạm đất (Earth Fault)

• Relay chống mất đồng bộ

Đặc điểm:

• Tác động cực nhanh (ms)

• Có phân cấp bảo vệ chính – dự phòng

• Yêu cầu phối hợp bảo vệ chính xác

Chức năng:

• Đo lường và cung cấp tín hiệu cho relay, SCADA

Thiết bị chính:

• Biến dòng (CT – Current Transformer)

• Biến áp đo lường (VT/PT – Voltage Transformer)

• Công tơ điện năng (Energy Meter)

• Thiết bị ghi sự cố (Fault Recorder)

Đặc điểm:

• Không đo trực tiếp điện cao thế

• Độ chính xác cao (class đo lường / bảo vệ)

Chức năng:

• Phân phối và liên kết các ngăn lộ trong trạm

Cấu hình phổ biến:

• Bus đơn (Single Bus)

• Bus kép (Double Bus)

• Bus vòng (Ring Bus)

• Breaker-and-a-half

Thành phần:

• Thanh cái (Busbar)

• Sứ đỡ, sứ xuyên

Đặc điểm:

• Ảnh hưởng trực tiếp đến độ tin cậy cung cấp điện

• Phải đảm bảo chịu dòng và lực điện động

Chức năng:

• Biến đổi cấp điện áp trong hệ thống

Thiết bị chính:

• Máy biến áp lực (Power Transformer)

  • 220kV / 110kV

  • 110kV / 22kV

Trang bị đi kèm:

• OLTC (điều chỉnh điện áp dưới tải)

• Rơ le Buchholz

• Cảm biến nhiệt, áp suất dầu

Đặc điểm:

• Công suất lớn (MVA)

• Là thiết bị quan trọng nhất trong trạm

Chức năng:

• Bảo vệ thiết bị khỏi:

  • Sét đánh trực tiếp / lan truyền

  • Quá điện áp đóng cắt

Thiết bị chính:

• Chống sét van (Lightning Arrester – LA)

• Dây chống sét (Shield wire – trên đường dây)

Đặc điểm:

• Lắp tại:

  • Đầu đường dây

  • Đầu máy biến áp

• Bắt buộc trong mọi trạm cao thế

Chức năng:

• Điều khiển, giám sát và vận hành trạm

Thiết bị chính:

• Hệ thống SCADA / EMS

• RTU (Remote Terminal Unit)

• PLC (trong một số hệ phụ trợ)

• Tủ điều khiển – bảo vệ (Protection Panel)

Đặc điểm:

• Điều khiển từ xa (trung tâm điều độ)

• Giám sát:

  • Trạng thái thiết bị

  • Dòng, áp, công suất

  • Sự cố

Chức năng:

• Bảo vệ con người và thiết bị

Thành phần:

• Lưới tiếp địa (Ground Grid)

• Cọc tiếp địa

• Thanh nối đất

Yêu cầu:

• Điện trở tiếp địa rất thấp (thường < 0.5 – 1Ω)

• Đảm bảo điện áp bước và điện áp tiếp xúc an toàn

Chức năng:

• Cách điện và bố trí thiết bị cao thế

Hệ thống:

• AIS (Air Insulated Substation)

• GIS (Gas Insulated Substation – SF₆)

Thành phần:

• Sứ cách điện

• Khoảng cách pha – đất

• Kết cấu thép, giàn trạm

Đặc điểm:

• Quyết định độ an toàn và độ tin cậy vận hành

• GIS dùng cho:

  • Không gian hẹp

  • Khu đô thị

Chức năng:

• Truyền tải điện năng giữa các trạm

Thành phần:

• Đường dây trên không (Overhead Line)

• Dây dẫn (ACSR, AAAC…)

• Cột điện, cách điện chuỗi

Đặc điểm:

• Truyền tải công suất rất lớn (MW – GW)

• Phải tính:

  • Sag (độ võng)

  • Khoảng cách an toàn

  • Ảnh hưởng môi trường

Chức năng:

• Theo dõi tình trạng thiết bị theo thời gian thực

Thiết bị:

• Giám sát phóng điện cục bộ (PD)

• Giám sát nhiệt (thermal monitoring)

• DGA (phân tích khí hòa tan trong dầu MBA)

Đặc điểm:

• Phát hiện sớm sự cố

• Tăng tuổi thọ thiết bị